Sektor ciepłowniczy w Polsce znajduje się dziś w kluczowym momencie transformacji. Rosnące koszty uprawnień do emisji CO₂, rygorystyczne regulacje unijne oraz konieczność gruntownej przebudowy miksu energetycznego powodują, że samorządy oraz Przedsiębiorstwa Ciepłownicze stają przed wyzwaniem realizacji kosztownych inwestycji w bardzo krótkim czasie. W odpowiedzi na te potrzeby ENGIE Services wprowadza nową ofertę współpracy, opartą na zoptymalizowanym modelu Partnerstwa Publiczno-Prywatnego, umożliwiającą realizację kluczowych projektów modernizacyjnych bez angażowania kapitału własnego miast i gmin.
Zgodnie z unijną dyrektywą EED II, systemy ciepłownicze niespełniające kryteriów tzw. systemu efektywnego energetycznie tracą dostęp do wsparcia publicznego, co w praktyce oznacza realne ryzyko wzrostu kosztów dla odbiorców końcowych. Jednocześnie wiele samorządów funkcjonuje dziś na granicy swojej zdolności kredytowej, co ogranicza możliwość finansowania wielkoskalowych projektów modernizacyjnych. Dodatkowym wyzwaniem pozostaje ryzyko technologiczne związane z doborem właściwego źródła ciepła oraz presja taryfowa, potęgowana przez inflację i niestabilność rynków energii. W efekcie decyzje inwestycyjne obarczone są wysokim poziomem niepewności, zarówno po stronie władz lokalnych, jak i zarządów Przedsiębiorstw Ciepłowniczych.
Odpowiedzią na te uwarunkowania ma być nowa oferta ENGIE Services, spółki zależnej będącej częścią koncernu energetycznego ENGIE. Proponuje ona kompleksowy model „Zaprojektuj – Sfinansuj – Buduj – Utrzymaj”, w ramach którego ciężar inwestycji oraz zasadnicze ryzyka technologiczne i finansowe przejmuje partner prywatny. Samorząd nie ponosi nakładów początkowych, a jego zobowiązania ograniczają się do długoterminowej, przewidywanej Opłaty za Dostępność, uzależnionej od faktycznego funkcjonowania infrastruktury. Takie podejście pozwala na realizację projektów dekarbonizacyjnych bez zwiększania poziomu zadłużenia jednostki samorządu terytorialnego oraz bez konieczności natychmiastowego przeniesienia kosztów inwestycji na taryfy dla odbiorców.
Istotnym elementem nowego modelu współpracy jest zachowanie pełnej kontroli operacyjnej po stronie przedsiębiorstwa ciepłowniczego. Infrastruktura od pierwszego dnia pozostaje własnością publiczną, a PE zarządza sprzedażą ciepła oraz relacjami z odbiorcami końcowymi. Jednocześnie to operator systemu decyduje o kolejności uruchamiania poszczególnych źródeł w ramach tzw. merit order, optymalizując koszty całego procesu. ENGIE Services odpowiada natomiast za projektowanie, finansowanie, realizację inwestycji oraz jej utrzymanie przez okres 15 lat, zapewniając ciągłość pracy instalacji i pełną obsługę techniczną. Mechanizm wynagradzania partnera prywatnego jest ściśle powiązany z dostępnością infrastruktury, co dodatkowo wzmacnia bezpieczeństwo operacyjne systemu.
– Nasza nowa propozycja dla sektora ciepłowniczego stanowi realne wsparcie dla samorządów, które mierzą się z presją transformacyjną przy ograniczonych możliwościach finansowych. W modelu, który oferujemy, to ENGIE bierze na siebie ryzyko technologiczne i inwestycyjne, zapewniając stabilność operacyjną oraz przewidywalność kosztów. Jednocześnie miasta zachowują pełną kontrolę nad bezpieczeństwem energetycznym mieszkańców i kierunkami rozwoju lokalnej infrastruktury – podkreśla Jan Woźniak, Prezes Zarządu ENGIE Services.
W 2025 roku ENGIE EC Słupsk oraz ENGIE Złotów sfinalizowały kluczowe etapy eliminacji węgla z produkcji ciepła i przestawiły systemy ciepłownicze na nowoczesne źródła o niższej emisyjności. W Słupsku instalacje oparte na biomasie, wysokosprawnej kogeneracji oraz odzysku ciepła odpadowego zastępują dotychczasowe jednostki węglowe, co znacząco ogranicza zależność od paliw kopalnych oraz wpłynęło na obniżenie emisji. W Złotowie proces transformacji obejmował uruchomienie nowych jednostek biomasowych i gazowych, z jednoczesnym wyłączeniem źródeł węglowych, co przełożyło się na poprawę efektywności energetycznej systemu i redukcję jego śladu węglowego. Takie referencje pokazują, że model współpracy z partnerem prywatnym może skutecznie wspierać dekarbonizację lokalnych systemów ciepłowniczych w praktyce.
Nowy model współpracy ENGIE Services jest dostępny dla jednostek samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorstw ciepłowniczych od kwietnia 2026 roku, umożliwiając miastom i gminom praktyczne wdrożenie dekarbonizacji systemów ciepłowniczych przy zachowaniu pełnej kontroli PE i bez zwiększania długu publicznego.
